Słowo „smog” powstało z połączenia dwóch angielskich słów: „smoke” – znaczącego dym i „fog” – znaczącego mgłę. Smogiem nazywamy gęstą mgłę zmieszaną z pyłami przemysłowymi, spalinami samochodowymi oraz dymami wydzielanymi przez elektrownie czy elektrociepłownie. Smog występuje przede wszystkim w dużych miastach i tworzy się najczęściej w okresach bezwietrznych lub gdy wiele wiatr o niewielkim nasileniu. Głównym czynnikiem przyczyniającym się do powstania smogu jest jednak bardzo duża wilgotność powietrza, sięgająca ponad osiemdziesięciu procent i obecność zanieczyszczeń w powietrzu. W procesie powstawania smogu, bardzo dużą rolę odgrywa tak zwane zjawisko inwersji. W warunkach normalnych temperatura troposfery obniża się wraz ze wzrostem wysokości. Różnice temperatur skutkują powstawaniem tak zwanych prądów wstępujących, odpowiedzialnych za oczyszczanie powietrza. Występuje wówczas zjawisko inwersji, czyli powstawania na pewnej wysokości warstwy powietrza ciepłego, która to podtrzymuje zimna warstwę przy powierzchni ziemi.

Niestety, życie w mieście oprócz wielu korzyści niesie ze sobą pewne zagrożenia. Jesteśmy w większym stopniu narażeni na działanie spalin, smogu lub wielu innych zjawisk. Jednym z niebezpiecznych zjawisk, powstających w naszej atmosferze, jest tworzący się smog. Zjawisko smogu występuje przede wszystkim w dużych miastach, takich jak na przykład: Tokio, Berlin, Praga, Meksyk, Nowy York czy Hamburg. Według Światowej Organizacji Zdrowia, najbardziej skażonym miastem na całym świecie jest Meksyk. Występuje tam największe stężenie szkodliwych związków i substancji występujących w atmosferze. Wiąże się to bezpośrednio z zagrożeniem zdrowia tamtejszych mieszkańców. Szacuje się, iż z powodu zanieczyszczeń powietrza, na dolegliwości cierpi aż kilkaset tysięcy mieszkańców tego miasta! Do najczęstszych dolegliwości możemy zaliczyć: chroniczne bóle głowy, kaszel, podrażnienia oczu i dróg oddechowych, co w konsekwencji może prowadzić do poważnych chorób całego układu oddechowego. Władze miasta od dawna zastanawiają się jak ograniczyć szkodliwą emisję.

Postęp w dziedzinie przemysłu i gospodarki na przestrzeni wieków spowodował powstanie miast i dużych aglomeracji miejskich. Niestety życie w mieście nie należy do całkowicie korzystnych. Istnieje wiele zagrożeń, na przykład obecnością spalin lub smogu. Wiąże się to z emisją szkodliwych substancji i związków chemicznych, które zanieczyszczają środowisko, a przede wszystkim nasze powietrze. Najbardziej zanieczyszczonym miastem świata jest pod tym względem Meksyk. Gdy natężenie szkodliwych wyziewów jest bardzo wysokie, ogłasza się tak zwany alarm ekologiczny. Władze wzywają wówczas mieszkańców stolicy i namawiają do wyjazdu za miasto lub odradzają otwieranie okien. Władze nakazują zamknięcie wszystkich stacji i fabryk. Zabrania się wtedy również jeździć samochodem. Personel szpitali jest powiększany w razie napływu większej ilości zatrutych ludzi. Meksyk i jego mieszkańcy walczą ze skażeniem powietrza już od ponad dziesięciu lat. Miasto odnosi w tym względzie pewne sukcesy, jednak skażenie wziąć jest duże.

Zanieczyszczenia chemiczne są obecnie jednym najgroźniejszych czynników wpływających negatywnie na ludzie zdrowie. Wiele substancji i związków chemicznych przedostaje się do środowiska rozmyślnie, choć nierozważnie, w celach gospodarczych. Zdecydowaną większość stanowią odpady, zanieczyszczenia poprodukcyjne i pokonsumpcyjne. Znaczny odsetek zanieczyszczeń naszego środowiska powstaje również na skutek katastrof czy awarii (na przykład katastrofa w Czarnobylu). Powodem znacznej części zanieczyszczeń powietrza jest wytwarzający się nad dużymi miastami smog i spaliny samochodowe. Smog jest to mieszanina wszystkich miejskich zanieczyszczeń: spalin samochodowych, wyziewów z elektrowni i elektrociepłowni i zanieczyszczeń przemysłowych, różnego rodzaju pyłów i dymów. Nad większymi miastami da się zauważyć wówczas rozciągającą się bezkreśnie szarawą mgłę. Nie trzeba chyba nikogo specjalnie przekonywać o negatywnych skutkach, jakie wywołać może regularnie wytwarzający się smog (nowotwory, problemy z oddychaniem i inne). Na www.oddychamsmogiem.pl i dowiedz się więcej o skutkach oddziaływania smogu.

Ogromny postęp przemysłowy i gospodarczy, jaki można było zaobserwować w dziewiętnastym i dwudziestym wieku przyniósł niewątpliwie ogromne korzyści, jednak mało kto wówczas myślał o skutkach, jakie może za sobą nieść urbanizacja i ciągły rozwój różnego rodzaju gałęzi przemysłu. Niestety w znacznym stopniu wiąże się to z powstawaniem różnego rodzaju zanieczyszczeń, zanieczyszczeń co gorsza – ich przedostawanie się do środowiska i atmosfery. Każdego roku do środowiska przedostają się kolosalne ilości szkodliwych substancji i związków chemicznych. Mowa tu głównie o spalinach samochodowych, miejskim smogu, wyziewach z elektrowni, pyłach, dymach i szkodliwych odpadach. Substancje toksyczne mogą być przyczyną wielu chorób i zaburzeń prawidłowego funkcjonowania organizmu. Głównie chodzi tutaj o nowotwory i zaburzenia struktury i funkcji układu nerwowego i oddechowego. Zanieczyszczenia chemiczne są przyczyną około osiemdziesięciu procent zachorowań na różnego rodzaju nowotwory i około czterech milionów zgonów rocznie.

Jak wiadomo postęp w dziedzinie przemysłu i gospodarki niesie za sobą również pewne zagrożenia. Przede wszystkim chodzi o przedostawanie się do środowiska różnego rodzaju zanieczyszczeń przemysłowych. Chodzi tu głównie o spaliny, pyły i dymy z elektrowni czy elektrociepłowni i wytwarzający się nad miastami smog. Smog stanowi zaś mieszaninę wszystkich tych zanieczyszczeń i jest szczególnie niebezpieczny dla naszego zdrowia. Wpływ tych zanieczyszczeń na organizm ludzki najłatwiej stwierdzić przy ostrych dolegliwościach, spowodowanych oddziaływanie substancji toksycznej przyjętej w krótkim czasie w dużej ilości. Przykłady zdarzeń, które spowodowały masowy ostry wpływ tych zanieczyszczeń na zdrowie ludzkie, związane są głównie ze specyficznymi warunkami meteorologicznymi. Tak właśnie dzieje się na przykład podczas powstawania smogu. Występuje wówczas zjawisko tak zwanej inwersji temperaturowej. To między innymi było przyczyną powstania bardzo tragicznego w skutkach smogu w Londynie w 1952 roku.

Każdy z nas zdaje sobie zapewne sprawę, iż życie w mieście wiąże się ze znacznym zanieczyszczenie środowiska. Często lekceważymy tę kwestię, jednak na sprawę zanieczyszczeń warto zwrócić szczególną uwagę. Głównymi przyczynami są: smog, spaliny, dymy z elektrowni, odpady przemysłowe, ale i narkotyki, konserwanty czy leki. Zanieczyszczenia przedostają się do organizmu ludzkiego różnymi drogami. Wzajemne powiązania wszystkich tych elementów środowiska jest przyczyną tego, iż zanieczyszczenie któregokolwiek z tych elementów wywiera ogromny wpływ na ludzkie zdrowie. Głównymi źródłami zanieczyszczeń są: powietrze, gleba, woda, pokarm, zwierzęta i rośliny. Najwięcej niebezpiecznych związków i pierwiastków chemicznych przenika do ustroju człowieka drogą pokarmową. Zmiany składu chemicznego wody, gleby i powietrza są przyczyną nadmiernej koncentracji toksycznych substancji w codziennie spożywanych przez nas pokarmach. Szczególnie niebezpieczne są te substancje, które łatwo przedostają się do łańcucha pokarmowego i kumulują się w ludzkim organizmie.

Znaczny postęp techniczny i przemysłowy obserwowany w dwudziestym i dwudziestym pierwszym wieku spowodował znaczną komfortyzację naszego życia. Mamy większy dostęp do większe ilości różnych towarów i usług. Wielu jednak nie zdaje sobie sprawy, iż dzieje się tak w pewnym stopniu kosztem naszego zdrowia. Działalność fabryk, hut i elektrowni wiąże się przecież z emisją szkodliwych związków chemicznych i przedostawaniem się do środowiska odpadów. Życie w dużych miastach w szerszej perspektywie również wpływa niekorzystnie na nasze zdrowie. Każdego dnia narażeni jesteśmy na wdychanie samochodowych spalin, wyziewów z kominów fabrycznych i w przypadku dużych aglomeracji – wdychanie smogu. Każdego roku do środowiska przedostaje się ogromna ilość toksycznych substancji i szkodliwych zanieczyszczeń groźnych dla zdrowia człowieka. Najbardziej niebezpieczny jest dwutlenek siarki, tlenek węgla i różne inne substancje, które każdego dnia przenikają do atmosfery, czyli po prostu do powietrza, którym oddychamy.

O zgubnym wpływie zanieczyszczeń atmosfery świadczą skutki tak zwanego Wielkiego Smogu Londyńskiego. W 1952 roku w Londyn przez 5 dni pogrążony był w niebezpiecznym smogu. Smog utrzymywał się od 5 – 9 grudnia i był jednym z tragiczniejszych wydarzeń tamtej dekady. Smog powstaje poprzez zmieszanie się gazów przemysłowych, zanieczyszczeń powietrza, wyziewów z elektrowni i fabryk, spalin samochodowych i różnego rodzaju pyłów i substancji toksycznych. W skutek wdychania niebezpiecznych substancji w przeciągu kilku dni zmarło tam około czterech tysięcy Londyńczyków. Większość z tych ludzi zmarła wskutek niewydolności układu oddechowego i hipoksji. Przyczyn powstania tego tragicznego smogu była utrzymująca się gęsta mgła, co w konsekwencji doprowadziło do znacznego ochłodzenia powietrza. Mieszkańcy Londynu zaczęli więc zużywać większą ilość węgla do ocieplenia mieszkań. W konsekwencji doszło do tak zwanej inwersji powietrza. Powietrze zostało skażone toksycznymi substancjami, gazami i pyłem węglowym.

Każdy z nas zdaje sobie sprawę, jak niebezpieczne dla naszego zdrowia są zanieczyszczenia powietrza. Dwutlenek siarki jest jednym ze składników powstającego nad wielkimi miastami smogu. Związek te pochodzi głównie ze spalania paliw i z procesów przetwarzania siarki lub pirytu na kwas siarkowy. Głównymi dolegliwościami, jakie może spowodować duże stężenie dwutlenku siarki, jest silne podrażnienie błon śluzowych, a przy dłuższym działaniu ich obrzęk i skurcz mięśni odpowiedzialnych za oddychanie. Równie niebezpieczne jest dla organizmu działanie tlenku węgla. Należy on do jednych z najbardziej toksycznych gazów. Tlenek węgla najczęściej gromadzi się w tunelach, garażach i na ulicach o dużym natężeniu ruchu. Działanie tego związku może powodować różne zaburzenia i dolegliwości chorobowe w ludzkim organizmie. Powoduje na przykład bóle i zawroty głowy, szum w uszach, miganie w oczach, a nawet mdłości wymioty. Szkodliwe działanie tlenku węgla potęguje się przy obecności siarkowodoru i dwutlenku azotu w powietrzu.